free html hit counter

آخرین مطالب

  • کانون وکلاء در آینه تاریخ

    کانون وکلاء؛ از آغاز تا کنون

    کانون وکلاء در آینه تاریخ با انقلاب مشروطه و الزام حاکمیت قانون و تفکیک قوا و ورود ایران به جامعه جهانی، اداره مملکت با مصوبات قوه مقننه انجام گرفت. وکالت تا این تاریخ از قانونمندی…

  • مفهوم بیع محاباتی

    مفهوم بیع محاباتی

    مفهوم بیع محاباتی بیع در لغت به معنای داد و ستد و در اصطلاح حقوقی به معنای خرید و فروش است. محابات مصدر باب مفاعله، از ریشه‌ی «حبو» و در لغت به معنای یاری دادن،…

  • لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء

    نماینده مجلس: لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء

    لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء به گزارش دادنگار به نقل از خبرگزاری خانه ملت، حسن نوروزی در توضیح اصلاح قانون وکالت و لزوم تغییر در نحوه پذیرش کارآموزان وکالت، گفت: لایحه جامع وکالت از مدت‌ها…

  • مشکل اشتغال حقوق خوانده ها

    آزمون سردفتری برگزار نمی شود/ پروسه استخدام قضاوت طولانی است/ پذیرش کارآموزوکالت به شیوه فعلی مشکل دارد

    مشکل اشتغال حقوق خوانده ها سخن درباره ده‌ها هزار فارغ‌التحصیل رشته حقوق است کسانی که با امید و آرزوهای زیاد و تلاش زیادتر، در بین رشته‌های علوم انسانی موفق به تحصیل در رشته حقوق شده‌اند…

  • توقف قانون پیش فروش ساختمان در شهرداری

    توقف اجرای قانون پیش فروش ساختمان در شهرداری

    توقف قانون پیش فروش ساختمان در شهرداری چهار سال از تصویب آیین نامه قانون پیش فروش ساختمان به منطور پیشگیری از کلاهبرداری و معاملات معارض می گذرد اما این قانون در تهران همچنان لنگ صدور…

  • وضعیت پرونده قتل عام 8 نفر در ایرانشهر

    وضعیت پرونده قتل عام ۸ نفر در ایرانشهر

    وضعیت پرونده قتل عام ۸ نفر در ایرانشهر خانی دادستان عمومی و انقلاب ایرانشهر با اشاره به پرونده قتل عام ۸ نفر در ایرانشهر گفت: این پرونده به صورت خارج از نوبت و فوق‎العاده مطرح…

  • پلاسکو با 1100 «اعلام مفقودی» بعد از یک ماه

    پلاسکو با ۱۱۰۰ «اعلام مفقودی» بعد از یک ماه

    پلاسکو با ۱۱۰۰ «اعلام مفقودی» بعد از یک ماه معاون قضائی مجتمع ۱۲۱۳ شورای حل اختلاف استان تهران، از مراجعه میانگین روزانه ۶۰ نفر از کسبه پلاسکو به این مجتمع خبر داد و گفت: تا…

  • موانع ازدواج در حقوق ایران

    موانع ازدواج در حقوق ایران

    موانع ازدواج در حقوق ایران ازدواج از مقدس ترین امور نزد خداوند بوده و در آیات قرآن و احادیث ائمه (ع) تأكید بسیار بر آن شده ، اما این امر مقدس هم به سبب امكان…

  • وصول چکی که سوخته یا مفقود شده

    وصول چکی که سوخته یا مفقود شده

    وصول چکی که سوخته یا مفقود شده گاهی منشأ اسناد مشخص است مانند اسناد مالکیت که سوابق آن در دفاتر املاک اداره ثبت وجود دارد و در صورت مفقود شدن یا از بین رفتن، شخص…

  • نظریات مشورتی جدید اداره کل حقوقی

    نظریات مشورتی جدید اداره کل حقوقی

    نظریات مشورتی جدید اداره کل حقوقی ۴۵۶) سوال: در صورت واخواهی از رأی غيابی آیا جلسه ای که پس از صدور قرار قبولی واخواهی برای رسيدگی به واخواهی تشکيل مي شود، آثار و احکام جلسه…

  • دفاتر اسناد رسمی مسئول تنظیم سند خودرو

    دفاتر اسناد رسمی مسئول تنظیم سند خودرو

    دفاتر اسناد رسمی مسئول تنظیم سند خودرو نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس با تاکید بر اینکه تنظیم و ثبت سند مالکیت خودرو باید در دفاتر اسناد رسمی انجام گیرد، گفت: مسئولان ناجا به جای…

  • نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان

    نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان رسمی قوه قضائیه

    نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان بدینوسیله به اطلاع داوطلبان شرکت­ کننده در آزمون جذب مترجم رسمی قوه قضائیه سال ۱۳۹۴ می‌رساند نتایج نهایی این آزمون بر روی سایت سازمان سنجش(کلیک کنید) قابل مشاهده و دسترسی…

  • اطلاعیه در مورد کارت ورود به جلسه دکتری

    اطلاعیه در مورد کارت ورود به جلسه دکتری

    اطلاعیه در مورد کارت ورود به جلسه دکتری سازمان سنجش آموزش كشور بدين وسيله موارد ذيل را به اطلاع كليه داوطلبان ثبت نام کننده در آزمون ورودي دوره دكتري «Ph.D» (نيمه‌متمركز) سال ۱۳۹۶ مي‌رساند: الف‌…

  • لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء

    لزوم رعایت حدنصاب نمره داوطلبان ایثارگر در آزمون وکالت

    لزوم رعایت حدنصاب نمره داوطلبان ایثارگر در آزمون وکالت دادگاه انتظامی قضات پس از رسیدگی به شکایت یکی از داوطلبان آزمون وکالت ۹۲ از تصمیم هیات مدیره کانون وکلای دادگستری گلستان مبنی بر رعایت حدنصاب…

  • آیين نامه فوق العاده نوبت کاری و هزینه جابجایی

    آیين نامه فوق العاده نوبت کاری و هزینه جابجایی محل خدمت کارمندان

    آیين نامه فوق العاده نوبت کاری و هزینه جابجایی محل خدمت کارمندان ماده۱- فوق العاده نوبت کاری به متصدیا ن مشاغلی پرداخت مي شود که در نوبت های غيرمتعارف ساعات اداری به صورت تمام وقت…

  • نظر شورا درباره برنامه ششم

    نظر شورا درباره برنامه ششم

    نظر شورا درباره برنامه ششم به گزارش دادنگار به نقل از اداره كل روابط عمومي شوراي نگهبان، لايحه برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (۱۴۰۰_ ۱۳۹۶) مصوب جلسه مورخ بيست…

  • مقایسه ادله اثبات دعاوی حقوقی با دعاوی کیفری

    فایل صوتی – مقایسه ادله اثبات دعاوی حقوقی با دعاوی کیفری

    مقایسه ادله اثبات دعاوی حقوقی با دعاوی کیفری دعوی به معنای ادعا باید در مراجع قضائی به اثبات برسه، در غیر اینصورت منشاء اثر نخواهد بود و اثبات دعوا با توسل به وسایل به عمل…

  • نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان

    اسامي پذيرفته‌شدگان نهايي آزمون دستیاران ستادی

    اسامي پذيرفته‌شدگان نهايي آزمون دستیاران ستادی دستگاه های اجرایی کشور نام خانوادگي نام خوشه شغلي کد شغل – نام دستگاه پذيرفته شده ابراهيمي شهلا ۲۳۷۳ – اموراقتصادي ۱۰۲۷۰ – وزارت اموراقتصادي ودارايي ابريشم الهام السادات…

  • آخرین وضعیت پرونده بابک زنجانی

    آخرین وضعیت پرونده بابک زنجانی

    آخرین وضعیت پرونده بابک زنجانی اصغر هندی در باره پیشرفت در اخذ مطالبات از بابک زنجانی پس از ابلاغ حکم اعدام، افزود: همچنان پیشرفتی نداشته و در وضعیت سابق قرار دارد. وی درباره میزان طلب…

  • جدیدترین نظریات مشورتی منتشر در روزنامه رسمی

    جدیدترین نظریات مشورتی منتشر در روزنامه رسمی

    جدیدترین نظریات مشورتی منتشر در روزنامه رسمی سوال: با توجه به قانون جدید شوراهای حل اختلاف و ملاحظه بند ب ماده ۹ این قانون، آیا دعوای تخليه و اثبات فسخ یا بطلان قرارداد اجاره با…

کد خبر: 2558

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۰۳/۱۷ - ۱۲:۰۷

فرق دادسرا و دادگاه

بسیاری از مردم به مجموعه دادسرا و دادگاه می گویند دادگاه. یا قاضی و دادستان و بازپرس و دادیار، همه، را قاضی می دانند. در حالی که این دو نهاد و این سمت ها باهم تفاوت دارند. در توضیح مختصر زیر هدف بر این است که این موارد از یکدیگر تفکیک شوند. اگر به سادگی […]

3e1c81f7f34a02a320d491ddfbf334e0

بسیاری از مردم به مجموعه دادسرا و دادگاه می گویند دادگاه. یا قاضی و دادستان و بازپرس و دادیار، همه، را قاضی می دانند. در حالی که این دو نهاد و این سمت ها باهم تفاوت دارند. در توضیح مختصر زیر هدف بر این است که این موارد از یکدیگر تفکیک شوند.

اگر به سادگی بخواهیم وظیفه دادسرا را از دادگاه تفكیك كنیم باید چنین گفت: ابتدا باید معلوم شود اساساً جرمی كه به متهم انتساب داده شده توسط وی واقع شده یا خیر؟

دادسرا كلیه وظایف جهت كشف جرم و تعقیب متهم را تا حصول به این نتیجه كه «آیا اتهام منسوبه وارد است یا وارد نیست؟» به علاوه برخی وظایف دیگر برعهده دارد و در مقابل دادگاه پس از اعلام دادسرا مبنی بر وقوع جرم «الف» توسط آقای «ب»، میزان مجازات متهم را تعیین می كنند و مهم ترین مساله كه بعد نیز به آن خواهیم پرداخت این است كه دادگاه با توجه به مرتبه بالاتر از دادسرا، هم می تواند متهم را از جرمی كه دادسرا تشخیص داده تبرئه كند و هم می تواند استدلال یا تحقیقاتی را كه دادسرا با استناد آن متهمی را بی گناه اعلام كرده (در صورت اعتراض شاكی) باطل و رد كرده و دستور به رسیدگی مجدد دهد.

مقامات دادسرا چه کسانی هستند؟

مقامات ارشد دادسرا عبارتند از:

دادستان

معاونین دادستان

بازپرس

دادیار

دادستان در واقع رئیس دادسرا و مسئول مجموعه تحت امر خود است و نظارت بر اعمال معاونین و بازپرس و دادیار بر عهده ایشان است.

جز در مواردی كه دادستان برخی وظایف خود را (از جمله ارجاع شكایات، نظارت بر ضابطین قضایی، اظهارنظر راجع به تصمیمات دادیار و بازپرس و…) به معاونین تفویض كند وظیفه اصلی معاونین كمك رساندن به دادستان در امور اداری دادسرا است.

بازپرس و دادیار چه وظایفی دارند؟

شناختن وظایف بازپرس و دادیار در كنار یكدیگر راحت تر و تفكیك ایشان از هم سهل تر است.

هر دو مقام یاد شده وظیفه انجام تحقیقات و رسیدگی به شكایات و تعقیب متهمان را برعهده دارند با این تفاوت كه «مطابق بند ز ماده ۳ قانون اصلاحی تشكیل دادگاه های عمومی و انقلاب، كلیه قرارهای دادیار بایستی با موافقت دادستان باشد و در صورت اختلاف نظر بین دادستان و دادیار نظر دادستان متبع خواهد بود.» ولی در اختلاف دادستان و بازپرس به استثنای موردی كه بازپرس قرار بازداشت موقت متهم را صادر كرده ولی دادستان با آن موافقت نكند، نظر دادستان اجرا می شود (بند ح ماده ۳ قانون اصلاحی دادگاه های عمومی و انقلاب) و همچنین زمانی كه دادستان تحقیقات را ناقص و تقاضای تكمیل تحقیقات را كند بازپرس مكلف به انجام تحقیقات مدنظر دادستان است (بند هـ ماده ۳)، ولی در سایر موارد اختلافی دیگر (مانند صدور قرار مجرمیت یا منع تعقیب و اختلاف در صلاحیت رسیدگی و…) مرجع حل اختلاف دادگاه است. (و نظر دادستان یا بازپرس بدون تایید دادگاه اجرا نمی شود.)

تحقیقات مقدماتی كلیه جرایم برعهده بازپرس است (بند و ماده ۳ قانون اخیرالذكر) در حالی كه دادستان (و به تبع ایشان دادیارها) فقط در جرایمی كه در صلاحیت رسیدگی دادگاه كیفری استان نیست حق دخالت و رسیدگی دارند.

با توجه به رویه جاری دادسراها، عموماً رسیدگی به جرایم مهم به بازپرس ارجاع می شود.

با توجه به توضیحات فوق الذكر، حال می توان مساله را از جهت رسیدگی دادسرا از زمانی كه پرونده به بازپرس یا دادیار ارجاع می شود چنین تحلیل كرد:

برای ارجاع شكایت به بازپرس چه مراحلی باید طی شود؟

پس از ارجاع پرونده به بازپرس ایشان تحقیقات مقدماتی را آغاز و در صورت موجه بودن دلایل، متهم را احضار و به تناسب اتهام وارده و میزان مجازات جرم و دلایل شاكی و وضعیت متهم، قرار تامین را كه با تمام جهات یاد شده تناسب داشته باشد صادر می كند (صدر ماده ۱۳۲ و ۱۳۴) كه این قرارها وفق ماده ۱۳۲ آیین دادرسی در امور كیفری به ترتیب و خلاصه عبارتند از:

التزام به حضور با قول شرف

التزام به حضور با تعیین وجه التزام (یعنی اگر متهم حاضر نشد وجه تعیین شده از مال وی توقیف و به حساب دولت منظور می شود.)

اخذ كفیل با وجه الكفاله (ضامن در عرف جامعه)

اخذ وثیقه (سند مال، ضمانت نامه بانكی، وجه نقد به حساب دادگستری)

بازداشت موقت.

مهمترین قرار با توجه به نوع جرم، بازداشت موقت است كه در صورت اختلاف نظر در خصوص آن بدین صورت كه، بازپرس و دادستان در خصوص صدور آن اختلاف داشته و بازپرس قرار بازداشت را صادر و دادستان مخالف باشد، چنانچه ذكر شد نظر دادستان اجرا می شود، ولی اگر بازپرس قراری غیر از بازداشت موقت صادر و نظر دادستان صدور قرار بازداشت موقت باشد حل اختلاف با دادگاه جزایی بوده و نظر دادگاه لازم الاتباع است.

پس از رسیدگی و انجام تحقیقات و بازجویی، بازپرس بایستی راجع به مجرمیت متهم با صدور قرار منع تعقیب تصمیم گیری كرده و پرونده را برای اظهارنظر به دادستان تقدیم كند: در اینجا اختلاف نظر ایشان با هم در هر فرضی (بازپرس عقیده بر مجرمیت یا منع تعقیب متهم داشته باشد و دادستان مخالف نظر بازپرس باشد) به دادگاه ارجاع و نظر دادگاه لازم الاتباع است.

برای ارجاع شكایت به دادیار چه مراحلی باید طی شود؟

بدیهی است زمانی كه پرونده به دادیار ارجاع شود در نهایت با توجه به بند ح ماده ۳ كلیه تصمیمات دادیار باید با نظر دادستان هماهنگ باشد و در صورت اختلاف نیز دادیار بایستی نظر دادستان را رعایت و اجرا كند و لذا بحث چندانی در این خصوص مطرح نیست.

برای رسیدگی در دادگاه جزایی چه مراحلی باید طی شود؟

در صورت ارجاع اختلافات بازپرس و دادستان، دادگاه به مساله رسیدگی و نظر هر یك از دو مقام یاد شده را (قبول یا رد قرار بازداشت موقت، قبول یا رد قرار مجرمیت یا منع تعقیب) صحیح بداند با ذكر دلیل، اختلاف را ختم و پرونده را جهت تكمیل به دادسرا ارجاع می كند و در صورت مجرم شناخته شدن متهم و صدور قرار مجرمیت و به دنبال آن كیفرخواست پرونده به دادگاه جزایی (شعبه بدوی (در معنی عام) اعم از دادگاه های بدوی یا دادگاه كیفری استان) ارجاع می شود.

دادگاه بدوی به عنوان مرجع عالی تر حق دارد در صورت صلاحدید قرار تامین دادسرا را تشدید كند یا تخفیف دهد و در صورت نقص تحقیقات، مجدداً پرونده را به دادسرا ارسال و تكمیل تحقیقات را بخواهد یا خود این نواقص را تكمیل كند و در صورت تكمیل بودن پرونده و وارد بودن اتهامات بر متهم، وی را مجرم دانسته و به تحمل مجازات قانونی محكوم كند. (ماده ۱۷۷ آیین دادرسی در امور كیفری).

نكته مهم اینجاست كه دادگاه می تواند در صورت تشخیص اینكه متهم بی گناه و اتهامات منتسبه بر وی واهی است قرارهای صادره از دادسرا را نقض و حكم بر برائت متهم صادر كند.

در صورت اعتراض هر یك از طرفین و ارجاع پرونده به دادگاه تجدیدنظر، این دادگاه به عنوان مرجع عالی تر حق نقض رای دادگاه بدوی را هم در صورت صدور رای برائت و هم محكومیت دارد و می تواند متهم را محكوم یا تبرئه كند (ماده ۲۵۷ قانون سابق).

رای دادگاه تجدیدنظر به تصریح قانون قطعی است مگر اینكه به طرق فوق العاده نقض شود. درخصوص جرایمی كه دادگاه كیفری استان رسیدگی می كند و برخی جرایم دیگر كه مرجع تجدیدنظر آن شعب دیوان عالی كشور است نیز روال و ترتیب قانونی كار به همین صورت است.

به کانال تلگرام دادنگار بپیوندید


ارسال دیدگاه