free html hit counter

آخرین مطالب

  • دفترچه سوالات آزمون دکتری حقوق ۹۶

    دفترچه سوالات آزمون دکتری حقوق ۹۶ آزمون دکتری روز جمعه، ۶ اسفندماه ۱۳۹۵ در سراسر کشور بین ۲۱۰هزار داوطلب برگزار شد. داوطلبان گروه حقوق در پنج رشته ی حقوق خصوصی، جزا، بین الملل، عمومی و…

  • آیین‌نامه اجرایی قسمت دوم ماده ۵۹ قانون برنامه پنجم

    آیین‌نامه اجرایی قسمت دوم ماده ۵۹ قانون برنامه پنجم

    آیین‌نامه اجرایی قسمت دوم ماده ۵۹ قانون برنامه پنجم ماده ۱- حقوق بازنشستگی كاركنان دستگاه‌های اجرايي مشمول قانون تأمين اجتماعي که قبل از ۱۷/۴/۱۳۹۳ از اضافه‌کار آنان كسور بازنشستگي كسر و به‌حساب صندوق تأمين اجتماعي…

  • «نسق» و «کارافه»

    «نسق» و «کارافه»

    «نسق» و «کارافه» نسق زراعی یک کشاورز عبارت است از مقدار زمین‌های تحت تصرف و کشت وی در زمان اجرای قانون اصلاحات ارضی در ایران، که برای کشت و آبادانی آن اقدام نموده باشد، در…

  • آخرین نظریات مشورتی منتشر شده در اسفندماه

    آخرین نظریات مشورتی منتشر شده در اسفندماه

    آخرین نظریات مشورتی منتشر شده در اسفندماه سؤال آیا در بحث خيار عيب و مطالبه ارش فوریت در مطالبه ارش نيز باید لحاظ گردد یا فوریت صرفاً ناظر به فسخ قرارداد مي باشد و در…

  • تکمیل ظرفیت وزارت آموزش و پرورش

    تکمیل ظرفیت وزارت آموزش و پرورش در سومین آزمون استخدامی

    تکمیل ظرفیت وزارت آموزش و پرورش بدين وسيله به اطلاع آن دسته از داوطلبان متقاضي استخدام در وزارت آموزش و پرورش كه در سومین آزمون استخدامی متمرکز دستگاه‌های اجرایی کشور در تاریخ ۱۳۹۵/۸/۲۱ شرکت نموده‌اند،…

  • شروط ضمن عقد ازدواج

    شروط ضمن عقد ازدواج

    شروط ضمن عقد ازدواج نکاح یا ازدواج در قانون مدنی ایران و بسیاری از کشورها از جمله قانون مدنی فرانسه تعریف نشده است. نکاح در لغت به معنی ضم (پیوستن ) است و در اصطلاح…

  • کانون وکلاء در آینه تاریخ

    کانون وکلاء؛ از آغاز تا کنون

    کانون وکلاء در آینه تاریخ با انقلاب مشروطه و الزام حاکمیت قانون و تفکیک قوا و ورود ایران به جامعه جهانی، اداره مملکت با مصوبات قوه مقننه انجام گرفت. وکالت تا این تاریخ از قانونمندی…

  • مفهوم بیع محاباتی

    مفهوم بیع محاباتی

    مفهوم بیع محاباتی بیع در لغت به معنای داد و ستد و در اصطلاح حقوقی به معنای خرید و فروش است. محابات مصدر باب مفاعله، از ریشه‌ی «حبو» و در لغت به معنای یاری دادن،…

  • لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء

    نماینده مجلس: لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء

    لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء به گزارش دادنگار به نقل از خبرگزاری خانه ملت، حسن نوروزی در توضیح اصلاح قانون وکالت و لزوم تغییر در نحوه پذیرش کارآموزان وکالت، گفت: لایحه جامع وکالت از مدت‌ها…

  • مشکل اشتغال حقوق خوانده ها

    آزمون سردفتری برگزار نمی شود/ پروسه استخدام قضاوت طولانی است/ پذیرش کارآموزوکالت به شیوه فعلی مشکل دارد

    مشکل اشتغال حقوق خوانده ها سخن درباره ده‌ها هزار فارغ‌التحصیل رشته حقوق است کسانی که با امید و آرزوهای زیاد و تلاش زیادتر، در بین رشته‌های علوم انسانی موفق به تحصیل در رشته حقوق شده‌اند…

  • توقف قانون پیش فروش ساختمان در شهرداری

    توقف اجرای قانون پیش فروش ساختمان در شهرداری

    توقف قانون پیش فروش ساختمان در شهرداری چهار سال از تصویب آیین نامه قانون پیش فروش ساختمان به منطور پیشگیری از کلاهبرداری و معاملات معارض می گذرد اما این قانون در تهران همچنان لنگ صدور…

  • وضعیت پرونده قتل عام 8 نفر در ایرانشهر

    وضعیت پرونده قتل عام ۸ نفر در ایرانشهر

    وضعیت پرونده قتل عام ۸ نفر در ایرانشهر خانی دادستان عمومی و انقلاب ایرانشهر با اشاره به پرونده قتل عام ۸ نفر در ایرانشهر گفت: این پرونده به صورت خارج از نوبت و فوق‎العاده مطرح…

  • پلاسکو با 1100 «اعلام مفقودی» بعد از یک ماه

    پلاسکو با ۱۱۰۰ «اعلام مفقودی» بعد از یک ماه

    پلاسکو با ۱۱۰۰ «اعلام مفقودی» بعد از یک ماه معاون قضائی مجتمع ۱۲۱۳ شورای حل اختلاف استان تهران، از مراجعه میانگین روزانه ۶۰ نفر از کسبه پلاسکو به این مجتمع خبر داد و گفت: تا…

  • موانع ازدواج در حقوق ایران

    موانع ازدواج در حقوق ایران

    موانع ازدواج در حقوق ایران ازدواج از مقدس ترین امور نزد خداوند بوده و در آیات قرآن و احادیث ائمه (ع) تأكید بسیار بر آن شده ، اما این امر مقدس هم به سبب امكان…

  • وصول چکی که سوخته یا مفقود شده

    وصول چکی که سوخته یا مفقود شده

    وصول چکی که سوخته یا مفقود شده گاهی منشأ اسناد مشخص است مانند اسناد مالکیت که سوابق آن در دفاتر املاک اداره ثبت وجود دارد و در صورت مفقود شدن یا از بین رفتن، شخص…

  • نظریات مشورتی جدید اداره کل حقوقی

    نظریات مشورتی جدید اداره کل حقوقی

    نظریات مشورتی جدید اداره کل حقوقی ۴۵۶) سوال: در صورت واخواهی از رأی غيابی آیا جلسه ای که پس از صدور قرار قبولی واخواهی برای رسيدگی به واخواهی تشکيل مي شود، آثار و احکام جلسه…

  • دفاتر اسناد رسمی مسئول تنظیم سند خودرو

    دفاتر اسناد رسمی مسئول تنظیم سند خودرو

    دفاتر اسناد رسمی مسئول تنظیم سند خودرو نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس با تاکید بر اینکه تنظیم و ثبت سند مالکیت خودرو باید در دفاتر اسناد رسمی انجام گیرد، گفت: مسئولان ناجا به جای…

  • نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان

    نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان رسمی قوه قضائیه

    نتیجه پذیرفته شدگان آزمون مترجمان بدینوسیله به اطلاع داوطلبان شرکت­ کننده در آزمون جذب مترجم رسمی قوه قضائیه سال ۱۳۹۴ می‌رساند نتایج نهایی این آزمون بر روی سایت سازمان سنجش(کلیک کنید) قابل مشاهده و دسترسی…

  • اطلاعیه در مورد کارت ورود به جلسه دکتری

    اطلاعیه در مورد کارت ورود به جلسه دکتری

    اطلاعیه در مورد کارت ورود به جلسه دکتری سازمان سنجش آموزش كشور بدين وسيله موارد ذيل را به اطلاع كليه داوطلبان ثبت نام کننده در آزمون ورودي دوره دكتري «Ph.D» (نيمه‌متمركز) سال ۱۳۹۶ مي‌رساند: الف‌…

  • لزوم بازنگری نحوه پذیرش وکلاء

    لزوم رعایت حدنصاب نمره داوطلبان ایثارگر در آزمون وکالت

    لزوم رعایت حدنصاب نمره داوطلبان ایثارگر در آزمون وکالت دادگاه انتظامی قضات پس از رسیدگی به شکایت یکی از داوطلبان آزمون وکالت ۹۲ از تصمیم هیات مدیره کانون وکلای دادگستری گلستان مبنی بر رعایت حدنصاب…

کد خبر: 1834

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۰۳/۰۳ - ۶:۲۷

مفهوم “عده” و انواع آن

«عدّه» مدت زمانی است که زن پس از جدایی یا مرگ شوهرش باید از ازدواج خودداری نماید. این مدت بنابر نوع پایان ازدواج (مرگ همسر یا طلاق یا فسخ نکاح)، نوع ازدواج (دائم یا موقت) و شرایط باروری زن یا بارداری او متغیر می باشد. مفهوم عدّه یا عدت در لغت به معنی شمار و […]

24f275a0444b02388db3d9fa6679982f

«عدّه» مدت زمانی است که زن پس از جدایی یا مرگ شوهرش باید از ازدواج خودداری نماید. این مدت بنابر نوع پایان ازدواج (مرگ همسر یا طلاق یا فسخ نکاح)، نوع ازدواج (دائم یا موقت) و شرایط باروری زن یا بارداری او متغیر می باشد.

مفهوم عدّه یا عدت در لغت به معنی شمار و جماعت و گروه می باشد؛ در فرهنگ‌ های لغت عبارت «عدّه گرفتن» کنایه از خانه ‌نشینی و «عدّه غم» به معنای دوران اندوه و افسردگی آمده است. موضوع عدّه در قرآن كریم آشکارا بیان شده و از احكامی است كه به طور مستقیم از قرآن كریم مستفاد شده است. درباره عدّه طلاق در آیه اول سوره مباركه طلاق و درباره عدّه وفات در آیه ۲۳۴ سوره مباركه بقره به صراحت سخن گفته شده است؛ آن گونه كه مفسران قرآن كریم گفته‌ اند، فلسفه وضع «عدّه» جلوگیری از اختلاط نسل و احترام به رابطه زناشویی سابق می باشد. البته احكام مربوط به «عدّه» در جایی هم كه احتمال اختلاط نسل وجود ندارد، نیز جاری می باشد،‌ و بنابراین بسیاری از فقها و مفسران، حكم عدّه را تعبدی دانسته و از حكمت آن اظهار بی ‌اطلاعی می‌‌ نمایند.

با توجه به شرایط گفته شده، «عده» دارای انواع مختلفی است كه هریک به تفصیل مورد بحث قرار می‌ گیرد.

عدّه وفات

«عدّه وفات» مدتی می باشد که زن بعد از مرگ شوهر باید برای اختیار شوهر دیگر صبر کند كه این مدت بر اساس نص صریح قرآن كریم، چهار ماه و ده روز تعیین گردیده است. در آیه ۲۳۴ سوره مباركه بقره آمده است كه «وَ الَّذینَ یُتَوَفَّوْنَ مِنْکُمْ وَ یَذَرُونَ أَزْواجاً یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً»(کسانى که از شما بمیرند و زنانى بر جاى گذارند، آن زنان باید که چهار ماه و ده روز انتظار کشند).

این حكم قرآنی دقیقا در فقه اسلامی نیز منعكس گردیده و بر این پایه در ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی آمده است: «عدّه وفات چه در دائم، چه در منقطع در هر حال چهارماه و ده روز است».

اگر زنی از شوهرش باردار باشد و همسر وی در حین بارداری زن فوت كند، در این صورت عدّه زن تا زمان وضع حمل ادامه خواهد یافت. بر این پایه در ادامه ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی آمده است: «…مگر اینکه زن حامله باشد که در این صورت عدّه وفات تا موقع وضع حمل است، مشروط بر اینکه فاصله بین فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بیشتر باشد و الا مدت همان چهار ماه و ده روز خواهد بود».

عدّه طلاق

«عدّه طلاق» مدتی است كه زن باید پس از جدایی از همسرش از ازدواج و رابطه با دیگران پرهیز نماید. عدّه طلاق درباره زنان باردار و غیرباردار متفاوت می باشد.

الف) عدّه زن آبستن

همان طور كه درباره عدّه وفات بیان شد، عدّه زن آبستن در طلاق هم تا زمان وضع حمل ادامه می یابد.(مستفاد از ماده ۱۱۵۳ قانون مدنی).

ب) عدّه زن غیر آبستن

عدّه طلاق برای زن غیرآبستن بنابر آنچه كه در متون فقهی آمده است برابر با سه طهر تعیین شده است. طهر در لغت به معنای پاک شدن و در اصطلاح فقهی و حقوقی به معنای پاکی زن از عادت زنانگی و نیز مدتی که بین دو عادت زنانگی قرار گیرد، است. چنانچه زنی در سن عادت باشد، اما عادت ماهانه رو مشاهده نمی ‌كند بنابر آنچه كه در فقه و حقوق آمده، سه ماه تعیین شده است. در ماده ۱۱۵۱ قانون مدنی آماده است كه «عدّه طلاق و عدّه فسخ نکاح سه طهر است، مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عدّه او سه ماه است».

عدّه فسخ نكاح

فسخ نكاح مفهومی متفاوت از طلاق است و در صورتی كه عیوب مشخصی در مرد یا زن وجود داشته باشد و طرفین پس از عقد به عیوب پی ببرند، برای زن یا شوهر حق فسخ و اتمام رابطه زوجیت امکان دارد. بر اساس ماده۱۱۲۲ قانون مدنی، وجود سه عیب در مرد موجب حق فسخ زن خواهد بود: ۱-عنن ۲-خصاء ۳-مقطوع بودن آلت تناسلی.

بر پایه ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی هم وجود شش عیب در زنان، موجب حق فسخ برای مرد خواهد بود: ۱-قرن ۲-جذام ۳-برص ۴-افضاء ۵-زمین گیری ۶- نابینائی از هر دو چشم.

اگر زن یا مرد به دلیل وجود عیب در طرف دیگر نكاح را فسخ نمایند، در این صورت زن باید مطابق ماده ۱۱۵۱ قانون مدنی، سه طهر یا اگر با اقتضای سن، عادت زنانگی نمی ‌بیند، سه ماه عدّه نگه دارد.

عدّه ازدواج موقت

در ازدواج موقت عدّه زن باردار مثل نکاح دائم تا زایمان و عدّه مرگ همسر ۴ ماه و ۱۰ روز است. اما عدّه پایان فسخ یا بذل مدت کمتر از نکاح دائم یعنی دو طهر(دو بار قاعدگی و پاک شدن) است. در زنانی که با وجود عدم یائسگی، عادت نمی‌ بینند هم این مدت ۴۵ روز است. (مستفاد از ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی).

عدّه همسر غایب مفقود الاثر

غایب مفقود الاثر فردی است كه از غیبت او مدت نسبتا زیادی گذشته باشد و از او به هیچ وجه خبری بدست نیاید. در این صورت همسر این فرد می ‌تواند از دادگاه تقاضا كند تا او را طلاق دهد.

بر پایه ماده ۱۱۵۶ قانون مدنی، زنی که شوهر او غایب مفقود الاثر بوده و حاکم او را طلاق داده باشد باید از تاریخ طلاق عدّه وفات نگاه دارد.

زنانی كه عدّه ندارند

بر اساس آنچه كه در قرآن، روایات و فقه اسلامی آورده شده است، همه زنان باید عدّه وفات را نگه‌ دارند اما سه دسته از زنان بر اساس آنچه كه در فقه و قانون آمده است، «عدّه» طلاق، فسخ نكاح یا بذل مدت ندارند.

الف) عدّه زن یائسه

زن یائسه یعنی زنی كه دیگر عادت ماهانه نمی‌بیند (این سن برای زنان عادی ۵۰ سال و برای زنان سیده تا ۶۰ است)، عدّه طلاق، عدّه فسخ نكاح و عدّه انقضاء یا بذل مدت در ازدواج موقت ندارد.

ب) زن غیرمدخوله

زنی كه در نكاح دائم یا موقت با مردی باشد اما با مرد نزدیكی نداشته باشد و در همان حالت طلاق بگیرد، یا نكاح را فسخ كند یا مدت ازدواج موقت منقضی شود، عدّه ندارد. بر پایه ماده ۱۱۵۵ قانون مدنی «زنی که بین او و شوهر خود نزدیکی واقع نشده و همچنین زن یائسه نه عدّه طلاق دارد و نه عدّه فسخ نکاح ولی عدّه وفات در هر دو مورد باید رعایت گردد».

ج) زن نابالغ

اگرچه در قانون مدنی، ازدواج دختران نابالغ به رسمیت شناخته نشده تا بخواهد در خصوص طلاق آن ها حكمی صادر نماید، اما بر پایه فتوای فقها، زن نابالغ، پس از طلاق، عدّه ندارند. البته همان طور که گفته شد، دختر نابالغ هم در صورت فوت شوهرش باید عده نگه دارد.

به کانال تلگرام دادنگار بپیوندید


ارسال دیدگاه