free html hit counter

آخرین مطالب

  • بخشنامه دیوان عالی درمورد رسیدگی به پرونده مواد مخدر

    بخشنامه معاون قضایی دیوان عالی کشور درباره رسیدگی به پرونده های مواد مخدر

    بخشنامه دیوان عالی درمورد رسیدگی به پرونده مواد مخدر حجت الاسلام و المسلمین حسین مختاری، معاون محترم قضایی دیوان عالی کشور پیرو بخشنامه قبلی ۱۱۰/۱۳۹۵/۵۲۱۱/۵۲ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۱۳ درباره نحوه رسیدگی قضایی به پرونده های مواد…

  • احکام مال شراکتی

    اگر ملکتان شراکتی است، بخوانید

    احکام مال شراکتی شراکت یکی از موضوعاتی است که آثار خوب و بد فراوانی در عالم حقوق برای آن متصور است. یکی از اختلافاتی که ممکن است گریبان دو شریک را بگیرد به زمانی مربوط…

  • انواع کارت بازرگانی و مزایای آن

    کارت بازرگانی چه مزایایی دارد

    انواع کارت بازرگانی و مزایای آن با شنیدن نام کارت بازرگانی در ابتدا، می‌توان فهمید که این کارت، در واقع مربوط به امور بازرگانی و تجارت است. بازرگان به شخصی اطلاق می‌شود که شغل اصلی…

  • افترا و شرایط آن

    افترا و شرایط آن – قسمت اول

    افترا و شرایط آن افترا عبارت است از : انتساب امری مجرمانه و یا انتشار جرم انتسابی به کسی از طرق قانونی و امثال آن. افترا به معنی بهتان ، تهمت زدن و به دروغ…

  • اقامتگاه و آثار آن

    اقامتگاه و آثار آن

    اقامتگاه و آثار آن اقامتگاه رابطه‌ای است حقوقی و دارای بعضی از خصائص سیاسی که بین اشخاص و حوزه معینی از قلمرو دولتی برقرار می‌شود و بدین وسیله اشخاص، بدون آن که واجد وصف تبعه…

  • جایگاه اصل آزادی اراده در فقه

    جایگاه اصل آزادی اراده در فقه

    جایگاه اصل آزادی اراده در فقه اصل آزادی اراده در حقوق ایران پذیرفته شده است ولی پذیرش آن در فقه مورد اختلاف است در میان فقیهان شیعه همواره این بحث مطرح بوده است که آیا…

  • احتمال حذف ظرفیت در پذیرش کارآموز وکالت

    احتمال حذف ظرفیت در پذیرش کارآموز وکالت

    احتمال حذف ظرفیت در پذیرش کارآموز وکالت بر اساس نظر مشورتی معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی و همچنین مرکز پژوهش‌های مجلس، محدودیت ظرفیت در حرفه وکالت برداشته خواهد شد. پیش از این، حسینعلی حاجی دلیگانی،…

  • بزه دیده شناسی در فیلم فروشنده

    بزه دیده شناسی در فیلم «فروشنده»

    بزه دیده شناسی در فیلم فروشنده بزه دیده شناسی بدون هیچ بحث و تردیدی شاخه‌ای از جرم شناسی به شمار می‌رود، بزه‌دیده ‌شناسی به هر مسأله‌ای که مربوط به بزه دیده باشد توجه می‌کند: شخصیت…

  • کنوانسیون پستی جهانی

    کنوانسیون پستی جهانی

    کنوانسیون پستی جهانی ماده واحده- احکام و مصوبات بيست و پنجمين کنگره اتحادیه جهانی پست، منعقدشده به تاریخ ۲۰ مهر ۱۳۹۱ هجری شمسی برابر با ۱۱ اکتبر ۲۰۱۲ ميلادی در دوحه شامل کنوانسيون پستی جهانی…

  • نحوه تغییر مرجع تهیه و تصویب فهرست کالاهای یارانه ای

    نحوه تغییر مرجع تهیه و تصویب فهرست کالاهای یارانه ای

    نحوه تغییر مرجع تهیه و تصویب فهرست کالاهای یارانه ای نظریه رئيس مجلس شورای اسلامی موضوع صدر ماده واحده و تبصره ( ۴) الحاقی به «قانون نحوه اجراء اصول و یکصد و سی و هشتم…

  • تا سال 1400 جذب قاضی ادامه دارد

    تا سال ۱۴۰۰ جذب قاضی ادامه دارد

    تا سال ۱۴۰۰ جذب قاضی ادامه دارد وزیر دادگستری با بیان این که افزایش و جذب قضات یکی از اقدامات برای کاهش اطاله دادرسی است، گفت: در پنج سال گذشته چهار هزار قاضی جذب شدند…

  • سخنرانی رئیس جمهور در جشن استقلال کانون

    سخنرانی رئیس محترم جمهور در جشن استقلال کانون وکلاء

    سخنرانی رئیس جمهور در جشن استقلال کانون کانون ايران از ۱۳۲۹ شمسي جزو اولين اعضايIBA بوده و آقاي موريس رئيس وقت IBA موثر در استقلال کانون بودند و آقاي موريس به اين نتيجه ميرسند که…

  • همه چیز درباره گواهی انحصار وراثت

    همه چیز درباره گواهی انحصار وراثت

    همه چیز درباره گواهی انحصار وراثت وراث باید پس از فوت متوفی لیست كلیه اموال و دارایی های منقول و غیرمنقول متوفی را به اداره دارایی حوزه محل سكونت متوفی ارایه کنند و رسید آنرا…

  • جدیدترین نظریات مشورتی - مهرماه

    جدیدترین نظریات مشورتی – مهرماه

    جدیدترین نظریات مشورتی – مهرماه فایلی که در زیر برای دانلود قرارداده شده است حاوی اخرین نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه می باشد که در مهرماه سال جاری منتشر شده است. دو نمونه…

  • قوادی و دایر کردن مرکز فساد و فحشاء

    قوادی و دایر کردن مرکز فساد و فحشاء

    قوادی و دایر کردن مرکز فساد و فحشاء تاسیس و دایر کردن مراکز فساد و فحشاء جرم است. دایر کردن در این جرم معنایی اعم از تاسیس و اداره دارد. مرکز فساد و فحشاء محلی…

  • آیين نامه اجرایی ماده ۵۸ مکرر قانون خدمت وظيفه عمومی

    آیين نامه اجرایی ماده ۵۸ مکرر قانون خدمت وظيفه عمومی

    آیين نامه اجرایی ماده ۵۸ مکرر قانون خدمت وظيفه عمومی وزارت کشور وزارت دفاع و پشتيبانی نيروهای مسلح وزارت آموزش و پرورش وزارت علوم، تحقيقات و فناوری وزارت دادگستری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی…

  • رمالی و جادوگری در آینه مقررات

    رمالی و جادوگری در آینه مقررات

    رمالی و جادوگری در آینه مقررات اگر چه رمالی، جادوگری و سرکتاب باز کردن در قانون فعلی جرم محسوب نمی شود اما با استفاده از قانون تشدید مجازات مرتکبان اختلاس، ارتشا و کلاهبرداری با این…

  • استقلال؛ ابزاری برای استفاده از کانون های وکلاء

    استقلال؛ ابزاری برای استفاده از کانون های وکلاء

    استقلال؛ ابزاری برای استفاده از کانون های وکلاء دادنگار – سیدمهدی حجتی با اشاره به سالروز استقلال کانون وکلای دادگستری گفت: اگر مرحوم دکتر محمد مصدق می‌دانست که استقلال کانون وکلای دادگستری در کمی بیش…

  • دفترچه سوالات آزمون دکتری حقوق 96

    دفترچه سوالات آزمون دکتری حقوق ۹۶

    دفترچه سوالات آزمون دکتری حقوق ۹۶ آزمون دکتری روز جمعه، ۶ اسفندماه ۱۳۹۵ در سراسر کشور بین ۲۱۰هزار داوطلب برگزار شد. داوطلبان گروه حقوق در پنج رشته ی حقوق خصوصی، جزا، بین الملل، عمومی و…

  • آیین‌نامه اجرایی قسمت دوم ماده ۵۹ قانون برنامه پنجم

    آیین‌نامه اجرایی قسمت دوم ماده ۵۹ قانون برنامه پنجم

    آیین‌نامه اجرایی قسمت دوم ماده ۵۹ قانون برنامه پنجم ماده ۱- حقوق بازنشستگی كاركنان دستگاه‌های اجرايي مشمول قانون تأمين اجتماعي که قبل از ۱۷/۴/۱۳۹۳ از اضافه‌کار آنان كسور بازنشستگي كسر و به‌حساب صندوق تأمين اجتماعي…

کد خبر: 1834

تاریخ انتشار: ۱۳۹۵/۰۳/۰۳ - ۶:۲۷

مفهوم “عده” و انواع آن

«عدّه» مدت زمانی است که زن پس از جدایی یا مرگ شوهرش باید از ازدواج خودداری نماید. این مدت بنابر نوع پایان ازدواج (مرگ همسر یا طلاق یا فسخ نکاح)، نوع ازدواج (دائم یا موقت) و شرایط باروری زن یا بارداری او متغیر می باشد. مفهوم عدّه یا عدت در لغت به معنی شمار و […]

24f275a0444b02388db3d9fa6679982f

«عدّه» مدت زمانی است که زن پس از جدایی یا مرگ شوهرش باید از ازدواج خودداری نماید. این مدت بنابر نوع پایان ازدواج (مرگ همسر یا طلاق یا فسخ نکاح)، نوع ازدواج (دائم یا موقت) و شرایط باروری زن یا بارداری او متغیر می باشد.

مفهوم عدّه یا عدت در لغت به معنی شمار و جماعت و گروه می باشد؛ در فرهنگ‌ های لغت عبارت «عدّه گرفتن» کنایه از خانه ‌نشینی و «عدّه غم» به معنای دوران اندوه و افسردگی آمده است. موضوع عدّه در قرآن كریم آشکارا بیان شده و از احكامی است كه به طور مستقیم از قرآن كریم مستفاد شده است. درباره عدّه طلاق در آیه اول سوره مباركه طلاق و درباره عدّه وفات در آیه ۲۳۴ سوره مباركه بقره به صراحت سخن گفته شده است؛ آن گونه كه مفسران قرآن كریم گفته‌ اند، فلسفه وضع «عدّه» جلوگیری از اختلاط نسل و احترام به رابطه زناشویی سابق می باشد. البته احكام مربوط به «عدّه» در جایی هم كه احتمال اختلاط نسل وجود ندارد، نیز جاری می باشد،‌ و بنابراین بسیاری از فقها و مفسران، حكم عدّه را تعبدی دانسته و از حكمت آن اظهار بی ‌اطلاعی می‌‌ نمایند.

با توجه به شرایط گفته شده، «عده» دارای انواع مختلفی است كه هریک به تفصیل مورد بحث قرار می‌ گیرد.

عدّه وفات

«عدّه وفات» مدتی می باشد که زن بعد از مرگ شوهر باید برای اختیار شوهر دیگر صبر کند كه این مدت بر اساس نص صریح قرآن كریم، چهار ماه و ده روز تعیین گردیده است. در آیه ۲۳۴ سوره مباركه بقره آمده است كه «وَ الَّذینَ یُتَوَفَّوْنَ مِنْکُمْ وَ یَذَرُونَ أَزْواجاً یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً»(کسانى که از شما بمیرند و زنانى بر جاى گذارند، آن زنان باید که چهار ماه و ده روز انتظار کشند).

این حكم قرآنی دقیقا در فقه اسلامی نیز منعكس گردیده و بر این پایه در ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی آمده است: «عدّه وفات چه در دائم، چه در منقطع در هر حال چهارماه و ده روز است».

اگر زنی از شوهرش باردار باشد و همسر وی در حین بارداری زن فوت كند، در این صورت عدّه زن تا زمان وضع حمل ادامه خواهد یافت. بر این پایه در ادامه ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی آمده است: «…مگر اینکه زن حامله باشد که در این صورت عدّه وفات تا موقع وضع حمل است، مشروط بر اینکه فاصله بین فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بیشتر باشد و الا مدت همان چهار ماه و ده روز خواهد بود».

عدّه طلاق

«عدّه طلاق» مدتی است كه زن باید پس از جدایی از همسرش از ازدواج و رابطه با دیگران پرهیز نماید. عدّه طلاق درباره زنان باردار و غیرباردار متفاوت می باشد.

الف) عدّه زن آبستن

همان طور كه درباره عدّه وفات بیان شد، عدّه زن آبستن در طلاق هم تا زمان وضع حمل ادامه می یابد.(مستفاد از ماده ۱۱۵۳ قانون مدنی).

ب) عدّه زن غیر آبستن

عدّه طلاق برای زن غیرآبستن بنابر آنچه كه در متون فقهی آمده است برابر با سه طهر تعیین شده است. طهر در لغت به معنای پاک شدن و در اصطلاح فقهی و حقوقی به معنای پاکی زن از عادت زنانگی و نیز مدتی که بین دو عادت زنانگی قرار گیرد، است. چنانچه زنی در سن عادت باشد، اما عادت ماهانه رو مشاهده نمی ‌كند بنابر آنچه كه در فقه و حقوق آمده، سه ماه تعیین شده است. در ماده ۱۱۵۱ قانون مدنی آماده است كه «عدّه طلاق و عدّه فسخ نکاح سه طهر است، مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عدّه او سه ماه است».

عدّه فسخ نكاح

فسخ نكاح مفهومی متفاوت از طلاق است و در صورتی كه عیوب مشخصی در مرد یا زن وجود داشته باشد و طرفین پس از عقد به عیوب پی ببرند، برای زن یا شوهر حق فسخ و اتمام رابطه زوجیت امکان دارد. بر اساس ماده۱۱۲۲ قانون مدنی، وجود سه عیب در مرد موجب حق فسخ زن خواهد بود: ۱-عنن ۲-خصاء ۳-مقطوع بودن آلت تناسلی.

بر پایه ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی هم وجود شش عیب در زنان، موجب حق فسخ برای مرد خواهد بود: ۱-قرن ۲-جذام ۳-برص ۴-افضاء ۵-زمین گیری ۶- نابینائی از هر دو چشم.

اگر زن یا مرد به دلیل وجود عیب در طرف دیگر نكاح را فسخ نمایند، در این صورت زن باید مطابق ماده ۱۱۵۱ قانون مدنی، سه طهر یا اگر با اقتضای سن، عادت زنانگی نمی ‌بیند، سه ماه عدّه نگه دارد.

عدّه ازدواج موقت

در ازدواج موقت عدّه زن باردار مثل نکاح دائم تا زایمان و عدّه مرگ همسر ۴ ماه و ۱۰ روز است. اما عدّه پایان فسخ یا بذل مدت کمتر از نکاح دائم یعنی دو طهر(دو بار قاعدگی و پاک شدن) است. در زنانی که با وجود عدم یائسگی، عادت نمی‌ بینند هم این مدت ۴۵ روز است. (مستفاد از ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی).

عدّه همسر غایب مفقود الاثر

غایب مفقود الاثر فردی است كه از غیبت او مدت نسبتا زیادی گذشته باشد و از او به هیچ وجه خبری بدست نیاید. در این صورت همسر این فرد می ‌تواند از دادگاه تقاضا كند تا او را طلاق دهد.

بر پایه ماده ۱۱۵۶ قانون مدنی، زنی که شوهر او غایب مفقود الاثر بوده و حاکم او را طلاق داده باشد باید از تاریخ طلاق عدّه وفات نگاه دارد.

زنانی كه عدّه ندارند

بر اساس آنچه كه در قرآن، روایات و فقه اسلامی آورده شده است، همه زنان باید عدّه وفات را نگه‌ دارند اما سه دسته از زنان بر اساس آنچه كه در فقه و قانون آمده است، «عدّه» طلاق، فسخ نكاح یا بذل مدت ندارند.

الف) عدّه زن یائسه

زن یائسه یعنی زنی كه دیگر عادت ماهانه نمی‌بیند (این سن برای زنان عادی ۵۰ سال و برای زنان سیده تا ۶۰ است)، عدّه طلاق، عدّه فسخ نكاح و عدّه انقضاء یا بذل مدت در ازدواج موقت ندارد.

ب) زن غیرمدخوله

زنی كه در نكاح دائم یا موقت با مردی باشد اما با مرد نزدیكی نداشته باشد و در همان حالت طلاق بگیرد، یا نكاح را فسخ كند یا مدت ازدواج موقت منقضی شود، عدّه ندارد. بر پایه ماده ۱۱۵۵ قانون مدنی «زنی که بین او و شوهر خود نزدیکی واقع نشده و همچنین زن یائسه نه عدّه طلاق دارد و نه عدّه فسخ نکاح ولی عدّه وفات در هر دو مورد باید رعایت گردد».

ج) زن نابالغ

اگرچه در قانون مدنی، ازدواج دختران نابالغ به رسمیت شناخته نشده تا بخواهد در خصوص طلاق آن ها حكمی صادر نماید، اما بر پایه فتوای فقها، زن نابالغ، پس از طلاق، عدّه ندارند. البته همان طور که گفته شد، دختر نابالغ هم در صورت فوت شوهرش باید عده نگه دارد.

به کانال تلگرام دادنگار بپیوندید


ارسال دیدگاه